Isı Yalıtım Yönetmeliği

Resmî Gazete Tarihi: 08.05.2000
Resmî Gazete Sayısı: 24043

Bu yönetmelik, binalardaki ısı kayıplarının azaltılması, enerji tasarrufu sağlanması ve ısı yalıtımı uygulamalarına ilişkin esasların belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır.

I

Amaç ve Kapsam, Dayanak

Madde 1 -Amaç ve Kapsam

Bu yönetmelik, binalardaki ısı kayıplarının azaltılması, enerji tasarrufu sağlanması ve uygulama esaslarının belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır.

Bu yönetmelik, 3030 sayılı Büyük Şehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun kapsamındaki belediyeler dahil, bütün yerleşim birimlerindeki binalarda uygulanır.

Münferit olarak inşa edilen ve ısıtılmasına gerek duyulmayan depo, cephanelik, ardiye, ahır, ağıl ve benzeri binalarda bu yönetmelik hükümleri uygulanmaz.

180 sayılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 209 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 32 nci maddesi kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşları, katma bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler bu yönetmeliğe uymak ve uygulamakla yükümlüdürler.

Madde 2 -Dayanak

Bu yönetmelik, 180 sayılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 209 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 2/n maddesine dayanılarak düzenlenmiştir.

II

Projelendirme Genel Esasları

Madde 3 -Isı Bölgeleri

Yurdumuz, binalarda ısı yalıtımı uygulamaları bakımından dört ısı bölgesine ayrılmış ve bu bölgelere giren il ve ilçeler (EK: 1-A)'daki listede ve (EK: 1-B)'de harita üzerinde dört grupta gösterilmiştir.

Listede yer almayan belediyeler, bağlı oldukları ilçe değerlerini esas alacaklardır.

Birinci bölgede yapılacak binalarda, merkezi klima sistemi uygulanacak ise bu binalarda yapılacak ısı yalıtım projesinde ikinci bölge için verilmiş olan sınır değerler geçerli olacaktır.

Madde 4 -Yıllık Isıtma Enerjisi İhtiyacı

Binalar, ısı kayıpları bakımından çevre şart ve gereklerine uygun düzeyde yalıtılacaktır.

Binaların hesaplanan yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacı, (Tablo 1)'de bölgelere göre verilen yıllık ısıtma enerjisi değerlerini aşmamalıdır.

Madde 5 -Isıl İletkenlik Değeri ve Isıl İletkenlik Direnci

Hesaplamalarda kullanılacak çeşitli yapı malzeme ve bileşenlerinin ısıl iletkenlik hesap değerleri ile iç ve dış yüzeysel ısıl iletkenlik direnç değerleri TS 825'den, hava tabakalarının ısıl geçirgenlik dirençleri ile pencere ve dış kapıların ısıl geçirgenlik katsayıları TS 2164'den alınacaktır.

Madde 6 -Zemine Oturan Döşemenin Isıl Geçirgenlik Katsayısı

Isı yalıtımı hesabı yapılan yeni binalarda, ısıtılan hacimlerindeki toprağa oturan döşemeler için alınacak Ut değeri, standardda tavsiye edilen Ut değerinden en fazla %25 düşük seçilebilir.

Madde 7 -Proje Zorunluluğu

Bu yönetmelik hükümleri uyarınca TS 825 standardında belirtilen hesap metoduna göre yetkili makina mühendisi tarafından hazırlanan "ısı yalıtımı projesi", imara ilişkin mevzuat gereğince yapı ruhsatı verilmesi aşamasında tesisat projesi ile birlikte ilgili idarelerce istenir.

Madde 8 -Özel Durum

Belediye hudutları ve mücavir alanlar dışında, köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanların köy yerleşik alanları ve civarında ve mezralarda yaptıracağı iki kata kadar olan ve ısıtılan toplam döşeme alanı 100 m²'den küçük yeni binalar ile bu alanlardaki mevcut binalarda aşağıdaki şartların sağlanması halinde ısı yalıtımı projesi yapılması şartı aranmaz.

  1. Yapı bileşenlerinin ısıl geçirgenlik katsayılarının belirtilen sınır değerlere eşit veya daha küçük olması.
  2. Toplam pencere alanının, ısı kaybeden dış duvar alanının %12'sine eşit veya daha küçük olması.
  3. Bu şartları sağlayan konstrüksiyon ve detayların mimari projede gösterilmesi ve makina tesisat raporunda belirtilmesi.

Madde 9 -Projede Bulunması İstenilen Bilgiler

Isı yalıtımı projesinde aşağıda belirtilen bilgiler bulunmalıdır.

  1. Isı kayıpları, ısı kazançları, kazanç/kayıp oranı, kazanç kullanım faktörü, aylık ve yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacının büyüklükleri çizelgeler halinde verilmelidir.
  2. Konutlar dışında farklı amaçlarla kullanılan binalarda yapılacak hesaplamalarda gerekli sıcaklık ve bölüm bilgileri proje üzerinde gösterilmelidir.
  3. Binanın ısı kaybeden yüzeylerinde kullanılan malzemeler, malzemelerin sıralanışı ve kalınlıkları ile elemanların alanları ve "U" değerleri belirtilmelidir.
  4. Pencere sistemlerinde kullanılan cam ve çerçevenin tipi, pencere alanları ve "U" değerleri belirtilmelidir.
  5. Havalandırma tipi belirtilmelidir.
  6. Isı yalıtım projesinde, binanın ısı kaybeden yüzeylerinde oluşabilecek yoğuşma tahkik edilmelidir.
  7. Dış yüzeylerde yer alan betonarme elemanlar yalıtılmalıdır.
  8. Binanın tümünde veya bağımsız bölümlerinde esaslı tamir, tadil ve eklemelerde yönetmelik hükümleri uygulanır.
  9. Bitişik nizam olarak projelendirilmiş alanlarda bulunan binaların ısıtma enerjisi ihtiyacı hesabında gerekli değerlendirmeler yapılır.
  10. Yönetmelikte belirtilmeyen diğer hususlarda TS 825'e uyulacaktır.

Madde 10 -Isı Yalıtımı Prensip Detayları

Isı yalıtımı prensip detayları EK: 2/1-24'de verilmiştir. Detaylar, ısı yalıtımı projesinin hazırlanmasında yol gösterici olması amacıyla verilmiştir.

Yapılacak hesaplar sonucunda bulunan malzeme kalınlıklarına göre detaylar kesinleştirilecektir.

Detaylarda temel prensip, ısı köprülerinin oluşmasını önlemektir. Bunun için gerekli tedbirler alınmalıdır.

Madde 11 -Mimari Uygulama Projesi

Mimari uygulama projesi ve sistem detayları, ısı yalıtımı projesindeki malzemelere ve nokta detaylarına uygun olmalı ve ısı yalıtımında sürekliliği sağlayacak şekilde çatı-duvar, duvar-pencere ve taban/döşeme-duvar bileşim detaylarını ihtiva etmelidir.

Madde 12 -Isı İhtiyacı Kimlik Belgesi

"Isı ihtiyacı kimlik belgesi", yetkili ısı yalıtımı projecisi ve uygulamayı yapan makina mühendisleri tarafından doldurulup imzalandıktan ve belediye veya valilikçe onaylandıktan sonra yapı kullanma izin belgesine eklenmelidir.

Isı ihtiyacı kimlik belgesi, bina yöneticisinin dosyasında bulunmalı ve bir kopyası bina girişine asılmalıdır.

III

Kaloriferli Binalarda Uygulama Esasları

Madde 13 -Kazan Daireleri ve Bacalar

Kazan dairesi ve bacaların yapımında aşağıdaki hususlara uyulur.

A) Kazan Daireleri

  1. Kazan daireleri yakıt cinsine göre boyutlandırılmalıdır.
  2. Kazan daireleri içe ve dışa açılan iki adet kapısı olacak şekilde düzenlenmelidir.
  3. Kazan dairesinin kapıları yanmaz malzemeden yapılmalı ve direkt merdiven boşluğuna açılmamalıdır.
  4. Kazanların önü ve arkası ile sağ ve sol yanında bakım, onarım ve müdahale yapılmasına imkan sağlayacak açıklık bulunmalıdır.
  5. Kazan dairesinde kullanılan yakıt türüne göre yeterli havalandırma sağlanmalıdır.
  6. Kazan dairesinin dış duvarı olması veya ısı merkezinin ayrı bir binada bulunması halinde gerekli pencere düzenlemeleri yapılmalıdır.
  7. Temiz hava giriş ve pis hava çıkış noktaları uygun şekilde düzenlenmelidir.
  8. Gaz yakıtlı kazanlarda taze hava emiş menfezleri, duman bacası ve egzost bacası ilgili kuruluşların kriterlerine göre belirlenmelidir.
  9. Kazan dairesinde farklı yakıtlı kazan bulunması halinde gerekli kriterlerde uygun olan esaslar dikkate alınmalıdır.
  10. Soğuk bölgelerde ve sürekli kullanılmayan kazan dairelerinde donmaya karşı gerekli tedbirler alınmalıdır.
  11. Kazan dairesinin yüksekliği TS 2192'ye göre hesaplanmalıdır.
  12. Kazan kullanıcılarının kullanılan yakıt cinsine göre eğitimleri yaptırılarak sertifikalandırılmaları sağlanmalıdır.

B) Bacalar

  1. Her kazan için standardına uygun ayrı bir baca yapılmalıdır.
  2. Kazan bacalarına şofben, kombi, kat kaloriferi ve jeneratör gibi başka cihaz bacalarının bağlantısı yapılamaz.
  3. Bacalar mümkünse bina içinde olmalıdır.
  4. Katı ve sıvı yakıtlı tesis bacaları uygun malzemelerle yapılmalı, gaz yakıtlı kazanlarda ise ısıya ve yoğuşma etkilerine dayanıklı malzemeler kullanılmalıdır.
  5. Bacaların en altında bir temizleme kapağı bulunmalıdır.
  6. Gaz yakıtlı kazanlarda temizleme kapağına ek olarak drenaj düzeni yapılmalıdır.
  7. Bacalar, bina ve diğer engellerden etkilenmeyecek şekilde tesis edilmelidir.
  8. Bacalar mümkün olduğunca dik yapılmalıdır.

Madde 14 -Radyatörler

Dış duvarlara monte edilen radyatörlerin arkasına, üzeri yansıtıcı levha veya film kaplanmış yalıtım panelleri konulmalıdır.

Madde 15 -Otomatik Kontrol

Yakıt tasarrufu için sıvı ve gaz yakıtlı kazanlarda otomatik kontrol sistemi tercih edilmelidir.

Gaz firmaları ve ilgili gaz dağıtım kuruluşlarınca belirlenen esaslara göre ayrıca gaz kaçak kontrol sistemi oluşturulmalıdır.

IV

Çeşitli Hükümler

Madde 16 -Yapı ve Yalıtım Malzemelerinin Standarda Uygunluğu

Yapı ve yalıtım malzemelerinin ısıl iletkenlik hesap değerleri TS 825'de verilmiştir.

Bina yapımında kullanılacak yapı ve yalıtım malzemelerinde TSE markası ve Türk Standardına Uygunluk Belgesi aranmalı, kullanılacak malzemelerin ısıl iletkenlik hesap değerlerinin ısı yalıtımı projesinde alınan değerlere uygunluğu gerektiğinde ilgili raporlarla belgelenmelidir.

Madde 17 -Isı Yalıtımı Denetimi

İnşaatın her safhasında ısı yalıtımı ile ilgili denetimler, belediye sınırları içinde ve mücavir alanlarda belediyeler, bu sınırlar dışındaki yerleşim birimlerinde valilikler tarafından yapılır.

Binanın ısı yalıtımının kontrolü ile ilgili teknik sorumlu, inşaatın taban/döşeme, duvar ve tavan aşamalarında uygulanan yalıtımın projede verilen detaylara uygunluğunu kontrol ederek ilgili idareye rapor verir.

Madde 18 -Yürürlükten Kaldırma

Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesi ile daha önce yayımlanan ilgili düzenlemeler yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici Madde 1 -

14/6/2000 tarihine kadar yapım işi ihalesi ilan edilmiş kamu binalarında ve inşaat ruhsatı alınmış özel binalarda bu Yönetmelik hükümleri aranmaz.

Madde 19 -Yürürlük

Bu Yönetmelik 14/6/2000 tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 20 -Yürütme

Bu Yönetmelik hükümlerini Bayındırlık ve İskan Bakanı yürütür.

Not:Yönetmelik eki olan tabloları dileyen üyelerimiz Odamızdan edinebilirler.